Xızıda gəzməli yerlər

Xızıya gedərkən yol üstündə qarşılaşacağınız ilk məkan Mikayıl Müşfiqin ev muzeyidir. Mikayıl Müşfiq pedaqoq və tərcüməçi kimi çalışsa da, lirik şeirləri ilə də məşhurdur. Şair keçmiş dövrün qanlı repressiya terrorunun qurbanlarındandır. Müşfiqin ev muzeyi Xızıya səyahət zamanı görülməli yerlər siyahısında yer alır.

Cəfər Cabbarlı, XX əsrin əvvəllərində yaşamış, Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli dramaturqu, şairi və nasiri olmuş məşhur yazıçıdır. 1899-cu il martın 20-də dünyaya göz açan Cəfər Cabbarlı 2 yaşına kimi bu evdə yaşayıb. Üç otaqdan ibarət birmərtəbəli ev görkəmli dramaturqun həyat yoldaşı Sona xanım Cabbarlının təşəbbüsü ilə 1956-cı ildə ictimai əsaslarla ev-muzeyi kimi fəaliyyətə başlayıb.

Rayon mərkəzindən 4 km aralıda yerləşən kəndə Xalac da deyirlər. Burada XV əsrə aid edilən məşhur ziyarətgah var. Qədim qəbiristanlıq ərazisindəki bu ziyarətgaha “Ağ pir” deyirlər. Köhnə qəbir daşlarının üstündə Səfəvilər İmperiyasının emblemi sayılan günəş simvolu həkk edilib. Xələnc kənd ərazisində yerləşən tarixi tikililərdən biri də “Ağ dəyirman” adlanan abidədir. Xızıya səfər zamanı bu tikililəri görməli olduğunuz yerlər siyahısına daxil edə bilərsiniz.

Xızı rayonunda yerləşən Əlişrin (Şıxlar) kəndində XV əsrə aid Şeyx Heydər türbəsi mövcuddur. Bu türbənin Səfəvi hökmdarı Şah İsmayılın atası Şeyx Heydərə məxsus olduğu güman edilir. Xızıya səyahət zamanı Azərbaycanın tarixinə də səfər edə bilərsiniz.

Xızının ən böyük turizm potensialına malik ərazilərdən biri hesab edilən bu yer mərkəzdən 8 km aralıda yerləşir. Təmiz havaya sahib bu əraziyə gedərkən sıx meşənin içərisindən keçirsiniz. Qızılqazmada kiçik dağ gölü də mövcuddur. Onun ətrafında qonaqlama üçün bir neçə möhtəşəm villa ucaldılıb. Əgər Xızıya gəlmisinizsə, bu məkanı mütləq görməlisiniz.

Rəngbərəng təbəqələri ilə unikal görünüşə malik bu dağlar Xızının ən məşhur təbii möcüzələrindəndir. Bura gəzinti üçün tövsiyyə olunan fəsillər payız və ya yazdır. Özünəməxsus mənzərəyə malik bu təpələrdə fərqli şəkillər çəkdirə bilərsiz. Rənglərin tam aydın olması və mənzərənin daha gözəl görünməsi üçün bura yağışdan sonra və ya səhər tezdən getmək məsləhətdir. “Hiking” həvəskarları isə burada Varafta silsiləsinin yüksək nöqtələrindən biri olan Bəybəyim zirvəsinə (935 m) qalxa bilər.

Xızı və Siyəzən rayonlarının ərazisində yerləşən parkın sahəsi 11 min 35 hektardır. Altıağac Milli Parkının ərazisi dağ meşəsi, dağ çəmənlikləri və yarımsəhradan ibarətdir. Parkda flora növlərindən palıd, vələs, göyrüş, yemişan, zirinc, ağıriyli ardıc, Qafqaz bənövşəsi, itikənarlı süsən və s. yer alır. Fauna növlərindən isə qonur ayı, vaşaq, Avropa cüyürü, saqqallı quzugötürən, canavar, çöl donuzu, bildirçin, yenot, dovşan, tülkü, dələ, qaratoyuq və s. heyvan və quş növlərinə rast gəlinir. Xızıya gəlirsinizsə, gəzmək üçün Altıağac Milli Parkı ideal seçimlər arasındadır.